Savooiekool 'Bloemendaalse Gele' – goudgele Noord-Hollandse kool

🌱 Zaaien
• Zaaiperiode: april en mei, in potjes of op een zaaibed.
• Zaaidiepte en kiemtemperatuur: 0,5 tot 1 cm diep, bij 15 tot 20 °C.
• Kiemtijd: 5 tot 10 dagen.
• Uitplanten: in mei en juni, als de plantjes 4 à 5 bladeren hebben, op 80 tot 100 cm afstand. Elke plant heeft minstens een vierkante meter nodig.

🌿 Teelt en verzorging
• Standplaats: zon.
• Grond: goed bemeste, vochthoudende grond. Werk in het voorjaar compost of goed verteerde mest door.
• Water geven: houd de grond vochtig, vooral in de eerste weken na het uitplanten.
• Bescherming: leg insectengaas over de jonge planten tegen koolvlieg en koolwitje.

📅 Oogst
• Oogstperiode: van oktober tot in januari.
• Wanneer oogsten: snijd de kool af als hij goudgeel kleurt. De kop blijft los; wacht niet tot hij hard aanvoelt.

💡 Tip
• Laat een paar planten de winter over op het land staan. Volgens een beschrijving uit 1943 overwintert de Bloemendaalse Gele buiten op stam en geeft hij vroeg in het voorjaar opnieuw goudgele koppen.

🏡 Latijnse naam: Brassica oleracea var. sabauda
🏷 Ook bekend als: slobberkool, Bloemendaal Yellow Cabbage
🎯 Inhoud zakje: 0,3 g (circa 100 zaden)
📍 Herkomst: Bloemendaal, Noord-Holland
🌱 Type: savooiekool, laat ras
🥬 Kool: los, circa 25 × 21 cm en 1,5 kg; vorm wisselend van spits tot rond
🎨 Kleur: groengeel, later goudgeel
📏 Plantafstand: 80 tot 100 cm
☀ Standplaats: zon
🌿 Zaaiperiode: april en mei
🧺 Oogstperiode: oktober tot januari
♻ Zaadvast: ja, open bestuiving, geen F1

De Houtvaart, Bloemendaal

Aan de Houtvaart, aan de rand van Bloemendaal, lagen ooit tuinderijen op de zandgrond achter de duinen. Door die tuinen liep de route van de Zandvoortse vissersvrouwen. Tuindersfamilies als Groenendijk, Opzeeland, Rolvers en Kuypers teelden er deze gele savooiekool.

In de jaren twintig trok Haarlem het gebied naar zich toe voor de bouw van het Ramplaankwartier en een ringweg, en het tuinland verdween stukje bij beetje. In 1943 beschreef M. van Ede de Bloemendaalse Gele als een kool die buiten op stam overwintert. Vanaf de jaren vijftig hield de beroepsteelt rond Haarlem bijna op: de kool vroeg te veel ruimte en te veel werk.

Slow Food Nederland nam het ras op in de Ark van de Smaak. Een kweker in Noord-Holland levert de kool weer in kleine hoeveelheden, en enkele restaurants rond Haarlem en Amsterdam zetten hem op de kaart. Ons zaad komt van De Zaderij.

V: Waarom heet de Bloemendaalse Gele ook slobberkool?
A: De Bloemendaalse Gele werd vroeger zo lang gekookt dat hij slap werd, vandaar de bijnaam slobberkool. Het malse blad heeft maar een paar minuten nodig.

V: Wanneer zaai je savooiekool 'Bloemendaalse Gele'?
A: Zaai savooiekool 'Bloemendaalse Gele' in april of mei en plant uit in mei of juni. Je oogst van oktober tot in januari.

V: Hoeveel ruimte heeft de Bloemendaalse Gele nodig?
A: De Bloemendaalse Gele heeft minstens een vierkante meter per plant nodig. Plant op 80 tot 100 cm afstand.

V: Is savooiekool 'Bloemendaalse Gele' winterhard?
A: Ja, de Bloemendaalse Gele verdraagt vorst goed en kan lang op het land blijven staan. Planten die buiten overwinteren, geven vroeg in het voorjaar opnieuw koppen.

V: Kun je zelf zaad winnen van de Bloemendaalse Gele?
A: Ja, de Bloemendaalse Gele is zaadvast, maar kool bloeit pas in het tweede jaar. Laat een paar planten overwinteren en laat in de buurt geen andere kool bloeien, want insecten kruisen ze.